లాజిస్టిక్స్ అంటే ఏమిటి: నిర్వచనం, ప్రాముఖ్యత మరియు రకాలు

లాజిస్టిక్స్ అనేది మంచి స్థితిలో ఉత్పత్తుల యొక్క సరఫరా మరియు సకాలంలో రవాణా నిర్వహణను కలిగి ఉంటుంది, అదే సమయంలో ఖర్చుతో కూడుకున్నది మరియు సమర్థవంతమైనది. డెలివరీ సమయం అంచనాలు తగ్గిపోతున్నందున ఇది సంక్లిష్టమైన పని, మరియు వాటిని సాధించడానికి మొత్తం సరఫరా గొలుసు యొక్క సమర్థవంతమైన నిర్వహణ అవసరం.

ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి సరుకు రవాణా చేయడానికి సమన్వయం మరియు వనరులు అవసరం. తుది వినియోగదారునికి సకాలంలో సరుకులను అందించడానికి, సోర్సింగ్, వేర్‌హౌసింగ్, పరికరాల నిర్వహణ మరియు ఫ్లీట్ నిర్వహణ వంటి అంశాలు అవసరం.

ప్రపంచ లాజిస్టిక్స్ మార్కెట్ 2027 నాటికి $12,975.64 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా . ఈ వృద్ధికి దోహదపడే ప్రధాన కారకాలు ఈ-కామర్స్ పరిశ్రమ పరిణామం, నూతన సాంకేతికతలు మరియు మెరుగైన లాజిస్టిక్స్ మౌలిక సదుపాయాలు.

లాజిస్టిక్స్ అంటే ఏమిటి?

లాజిస్టిక్స్ అనేది వస్తువులను వాటి మూలం నుండి తుది వినియోగదారు (వినియోగ స్థానం) వరకు ప్లాన్ చేయడం, నిల్వ చేయడం, నిర్వహించడం మరియు రవాణా చేయడం.

లాజిస్టిక్స్ యొక్క ప్రాముఖ్యత

సమర్థవంతమైన లాజిస్టిక్స్ నిర్వహణ తక్కువ ఖర్చులు, పెరిగిన సామర్థ్యాలు, సరైన జాబితా నియంత్రణ, మెరుగైన ఉత్పత్తి రేట్లు, గిడ్డంగి స్థలం యొక్క సరైన వినియోగం మరియు పెరిగిన కస్టమర్ సంతృప్తికి దారితీస్తుంది. ఈ అంశాలన్నీ కలిసి వ్యాపార విజయానికి దోహదం చేస్తాయి. రాబడి యొక్క సమర్థవంతమైన నిర్వహణ వ్యాపారం కోసం ఆదాయాన్ని కూడా సంపాదించడంలో సహాయపడుతుంది. 

ప్రపంచీకరణ జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో సంక్లిష్టమైన సరఫరా గొలుసులను సృష్టించింది. ఉత్పత్తుల కదలిక, ముఖ్యంగా ఈకామర్స్ రంగంలో, సురక్షితంగా, సమయానుకూలంగా మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్న విధంగా నిర్వహించబడాలి. సాంకేతికతలో విజృంభణ మరియు లాజిస్టిక్స్ ప్రక్రియల సంక్లిష్టత సరఫరా గొలుసు వెంట వనరుల కదలికను వేగవంతం చేయడంలో సహాయపడే షిప్రోకెట్ వంటి ప్రత్యేక లాజిస్టిక్స్-కేంద్రీకృత అగ్రిగేటర్‌ల పెరుగుదలకు దారితీసింది.

సప్లై చైన్ మేనేజ్‌మెంట్ నుండి లాజిస్టిక్స్ ఎలా విభిన్నంగా ఉన్నాయి?

లాజిస్టిక్స్ మరియు సప్లై చైన్ మేనేజ్‌మెంట్‌ను తరచుగా తికమక పడతారు, కానీ అవి రెండూ ఒకటే కాదు. లాజిస్టిక్స్ అంటే ఒకే కంపెనీలోని పనులన్నీ, ఉదాహరణకు ముడి పదార్థాలను కొనడం, ఉత్పత్తులను ప్యాక్ చేయడం, ఆర్డర్‌లను రవాణా చేయడం మరియు వాటిని వినియోగదారులకు చేరవేయడం వంటివి.

సరఫరా గొలుసు నిర్వహణ విస్తృతమైనది మరియు వ్యాపారాలు మరియు కస్టమర్‌లకు ఉత్పత్తులను పొందడానికి సరఫరాదారులు మరియు షిప్పింగ్ ప్రొవైడర్‌ల నుండి కాల్ సెంటర్‌లు మరియు డిస్ట్రిబ్యూషన్ హబ్‌ల వరకు కలిసి పని చేసే బహుళ కంపెనీలను కలిగి ఉంటుంది.

లాజిస్టిక్స్ రకాలు

పరిశ్రమలోని వివిధ రకాల లాజిస్టిక్స్ సేవలు సరఫరా ప్రక్రియలోని మరొక అంశాన్ని నొక్కిచెబుతున్నాయి. వివిధ లాజిస్టిక్స్ సేవల్లో ఇన్‌బౌండ్, అవుట్‌బౌండ్, రివర్స్, గ్రీన్, థర్డ్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్ (3PL), ఫోర్త్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్ (4PL), ఫిఫ్త్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్ (5PL) మరియు డిజిటల్ లాజిస్టిక్స్ ఉన్నాయి.

1. ఇన్‌బౌండ్ లాజిస్టిక్స్

ఇన్‌బౌండ్ లాజిస్టిక్స్ అంటే ఒక వ్యాపార సంస్థకు వస్తువులను రవాణా చేయడం, నిల్వ చేయడం మరియు స్వీకరించడం. ఇది సరఫరాదారుల నుండి తయారీదారులకు వనరులను తరలించడం. ఇది లాజిస్టిక్స్ విలువ గొలుసులో మొదటి మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన దశ, ఎందుకంటే ఇది మిగిలిన ప్రక్రియలను ప్రభావితం చేయగలదు.

2. అవుట్‌బౌండ్ లాజిస్టిక్స్

అవుట్‌బౌండ్ లాజిస్టిక్స్ అంటే పాక్షికంగా తయారైన/పూర్తి అయిన ఉత్పత్తులను ఒక గిడ్డంగి లేదా పంపిణీ కేంద్రం నుండి వినియోగదారులకు రవాణా చేయడం. ఇందులో గిడ్డంగి, నిల్వ, పంపిణీ, రవాణా మరియు చివరి అంచె డెలివరీ వంటి వివిధ దశలు ఉంటాయి. మెరుగైన వినియోగదారు సంతృప్తిని అందించడమే అవుట్‌బౌండ్ లాజిస్టిక్స్ యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం.

3. రివర్స్ లాజిస్టిక్స్

రివర్స్ లాజిస్టిక్స్ అంటే తుది వినియోగదారుల నుండి ఉత్పత్తులను తిరిగి గిడ్డంగికి లేదా పంపిణీ కేంద్రానికి రవాణా చేయడం. ఇది రిటర్న్‌లు మరియు రీకాల్‌లతో ముడిపడి ఉన్నప్పటికీ, రీసైక్లింగ్ కార్యక్రమాలు, ఆస్తుల పునరుద్ధరణ మరియు పారవేయడం కోసం కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. రివర్స్ లాజిస్టిక్స్ యొక్క లక్ష్యాలు: ఉత్పత్తి విలువను తిరిగి పొందడం, సంతృప్తికరమైన రిటర్న్స్ అనుభవం ద్వారా వినియోగదారుల సంతృప్తిని నిర్ధారించడం మరియు వ్యర్థాలను తగ్గించడం.

4. గ్రీన్ లాజిస్టిక్స్

గ్రీన్ లాజిస్టిక్స్ గ్రహం మీద సరఫరా గొలుసు కార్యకలాపాల యొక్క పర్యావరణ ప్రభావాన్ని కొలిచేందుకు మరియు తగ్గించడాన్ని వివరిస్తుంది. సేవల నాణ్యత, కస్టమర్ సంతృప్తి విషయంలో రాజీ పడకుండా దీన్ని అమలు చేయాలి. 

5. మూడవ పక్షం

థర్డ్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్, లేదా 3PL , అంటే ఒక వ్యాపారం తన సేకరణ మరియు పంపిణీ కార్యకలాపాలలోని ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భాగాల నిర్వహణను అవుట్‌సోర్స్ చేసుకోవడం. 3PL కంపెనీలు రవాణా, గిడ్డంగులు, ఇన్వెంటరీ నిర్వహణ, టెర్మినల్ కార్యకలాపాలు, కస్టమ్స్, ఫ్రైట్ ఫార్వార్డింగ్ మరియు రివర్స్ లాజిస్టిక్స్ వంటి సేవలను అందిస్తాయి. చాలా 3PL సేవా ప్రదాతలు పంపిణీ సేవల కోసం ఈ-కామర్స్ వ్యాపారులతో భాగస్వామ్యం ఏర్పరచుకుంటాయి.

6. నాల్గవ పార్టీ

ఫోర్త్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్, లేదా 4PL , అంటే ఒక వ్యాపారం తన మొత్తం సరఫరా గొలుసు నిర్వహణ మరియు లాజిస్టిక్స్‌ను ఒక బాహ్య సేవా ప్రదాతకు అప్పగించడం. వీరిని తరచుగా లీడ్ లాజిస్టిక్స్ ప్రొవైడర్లు అని పిలుస్తారు మరియు వీరు అనేక సరఫరా గొలుసులకు కన్సల్టింగ్ కంపెనీలుగా పనిచేస్తారు.

7. ఐదవ పార్టీ

5PL లాజిస్టిక్స్, లాజిస్టిక్స్ అగ్రిగేటర్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది వ్యక్తిగత మరియు విస్తృత సరఫరా గొలుసులపై దృష్టి పెడుతుంది. వివిధ రకాల విమానయాన సంస్థలు మరియు షిప్పింగ్ కంపెనీలతో మెరుగైన ధరలను పొందడం కోసం ఇది 3PL మరియు ఇతరుల అవసరాలను ఒకే బల్క్ వాల్యూమ్‌గా మిళితం చేస్తుంది. 

8. డిజిటల్ లాజిస్టిక్స్

డేటాను సేకరించే సాంప్రదాయ పద్ధతులు మాన్యువల్ మరియు మానవ తప్పిదానికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. సాంకేతికత సహాయంతో, లాజిస్టిక్స్ ప్రక్రియలను డిజిటలైజ్ చేయవచ్చు, మొత్తం సరఫరా గొలుసు ప్రక్రియలను మెరుగుపరచడం మరియు వేగవంతం చేయడం. ఇది వెబ్ ఆధారిత ఎంటర్‌ప్రైజ్ లాజిస్టిక్స్ అప్లికేషన్‌లను కలిగి ఉంటుంది, ఇవి వివిధ సిస్టమ్‌ల ఏకీకరణను సరఫరా గొలుసు అంతటా దృశ్యమానతను అందించే సెంట్రల్ లాజిస్టిక్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యాక్‌బోన్‌ను అందించడానికి అనుమతిస్తాయి.

లాజిస్టిక్స్ యొక్క విధులు

లాజిస్టిక్స్ వ్యాపారాన్ని సజావుగా నడిపించే వివిధ పనులను కలిగి ఉంటుంది:

• ఇన్వెంటరీ మేనేజ్మెంట్

ఇన్వెంటరీ నిర్వహణలో మీ గిడ్డంగిలో లేదా దుకాణంలో ఉన్న సరుకులను ఎప్పటికప్పుడు గమనిస్తూ, వినియోగదారుల డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి తగినంత స్టాక్ ఉందని నిర్ధారించుకోవడం ఉంటుంది. పెద్ద రిటైలర్లకు, ఇది నిరంతర శ్రద్ధ అవసరమయ్యే ఒక అంతులేని పని. మంచి ఇన్వెంటరీ నిర్వహణ వల్ల సిబ్బంది ఆర్డర్‌ల కోసం వస్తువులను సులభంగా కనుగొని ప్యాక్ చేయగలరు, అలాగే స్టాక్ స్థాయిలను మరియు సమస్యలను గుర్తించడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.

• గిడ్డంగుల

గిడ్డంగి అంటే వస్తువులను సురక్షితంగా, వ్యవస్థీకృత పద్ధతిలో నిల్వ చేయడం. గ్యారేజీ నుండి గానీ లేదా ఖాళీ గది నుండి గానీ పనిచేసే చిన్న వ్యాపారాలకు కూడా, తమ సరుకును పర్యవేక్షించడానికి ఒక వ్యవస్థ అవసరం. వ్యాపారాలు పెరిగేకొద్దీ, ముఖ్యంగా స్థలం, సరుకు మరియు సిబ్బంది సంఖ్య పెరిగినప్పుడు, పనులను సమర్థవంతంగా నడపడానికి మరింత అధికారిక గిడ్డంగి నిర్వహణ వ్యవస్థలు అవసరమవుతాయి. కొన్ని గిడ్డంగులు పంపిణీ కేంద్రాలుగా కూడా పనిచేస్తాయి, నిల్వ మరియు ఆర్డర్ల నెరవేర్పును నిర్వహిస్తాయి. ఉదాహరణకు, IKEA యొక్క ప్రత్యేకమైన అమరిక, వినియోగదారులు తమ వస్తువులను ఎంచుకుని, తీసుకువెళ్లడానికి వీలు కల్పిస్తుంది, తద్వారా సిబ్బంది మరియు నిల్వ అవసరాలు ఆదా అవుతాయి.

• రవాణా నిర్వహణ

రవాణా నిర్వహణ అనేది వస్తువుల కదలికను ప్రణాళిక చేయడం మరియు నిర్వహించడంపై దృష్టి పెడుతుంది. దీనిని సాధారణంగా రెండు భాగాలుగా విభజిస్తారు: ఇన్‌బౌండ్ మరియు అవుట్‌బౌండ్. ఇన్‌బౌండ్ రవాణాలో సరఫరాదారులు లేదా తయారీదారుల నుండి ముడి పదార్థాలు లేదా వస్తువులను తీసుకురావడం ఉంటుంది—ఉదాహరణకు, ఒక కార్ మెకానిక్ తన గ్యారేజీకి విడిభాగాలను తెప్పించుకోవడం. అవుట్‌బౌండ్ రవాణాలో, తయారైన ఉత్పత్తులను ఫ్యాక్టరీలు లేదా గిడ్డంగుల నుండి రిటైలర్లు లేదా వినియోగదారులకు పంపిణీ చేయడం ఉంటుంది.

• డిమాండ్ ప్రణాళిక

డిమాండు ప్లానింగ్ మీ కస్టమర్‌లకు ఏమి అవసరమో అంచనా వేయడంపై దృష్టి పెడుతుంది, తద్వారా డిమాండ్ పెరిగినప్పుడు మీకు తగిన మరియు తగిన స్టాక్ అందుబాటులో ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా కాలానుగుణ ట్రెండ్‌ల వంటి గత విక్రయాల డేటాపై ఆధారపడి ఉంటుంది; ఇది కొత్త మార్కెటింగ్ ప్రచారాలు, ఉత్పత్తి లాంచ్‌లు మరియు సోషల్ మీడియా ట్రెండ్‌ల వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది.

వ్యాపారాలు కస్టమర్‌లకు ఉత్పత్తులను సమర్ధవంతంగా అందజేసేందుకు ఈ లాజిస్టిక్స్ ఫంక్షన్‌లు కీలకం, గిడ్డంగి నుండి కస్టమర్ తలుపు వరకు ప్రతిదీ ట్రాక్‌లో ఉంచుతుంది.

• ఆర్డర్ నెరవేర్పు

ఆర్డర్ ఫుల్‌ఫిల్‌మెంట్ అనేది వస్తువులను ఎంచుకోవడం, ప్యాక్ చేయడం నుండి షిప్పింగ్ చేయడం వరకు అన్నింటినీ కవర్ చేస్తుంది. ఇందులో ఇన్‌వాయిస్‌లను సృష్టించడం, షిప్పింగ్ లేబుల్‌లను ప్రింట్ చేయడం , క్యారియర్‌లతో సమన్వయం చేసుకోవడం మరియు రిటర్న్‌లను (లేదా రివర్స్ లాజిస్టిక్స్) నిర్వహించడం వంటివి ఉంటాయి. రివర్స్ లాజిస్టిక్స్‌లో మరమ్మతులు, రీప్లేస్‌మెంట్‌లు, రీఫండ్‌లు లేదా పారవేయడం కోసం రిటర్న్‌లను నిర్వహించడం ఉంటుంది. తిరిగి వచ్చిన వస్తువులను మళ్లీ అమ్మవచ్చో లేదో తనిఖీ చేయడానికి మరియు రీఫండ్‌లను జారీ చేయడానికి చాలా కంపెనీలు ప్రక్రియలను కలిగి ఉంటాయి. ఆన్‌లైన్ వ్యాపారాలకు, స్పష్టమైన మరియు సులభమైన రిటర్న్స్ పాలసీని కలిగి ఉండటం కస్టమర్ నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది, ప్రత్యేకించి కొనుగోలుదారులు ఉత్పత్తులను వ్యక్తిగతంగా చూడలేరు లేదా ప్రయత్నించలేరు కాబట్టి.

లాజిస్టిక్స్ కార్యకలాపాలను ఆప్టిమైజ్ చేయడానికి చిట్కాలు

1. మెరుగైన షిప్పింగ్ రేట్లు పొందండి

షాపిఫై ప్రకారం , షిప్పింగ్ ఖరీదైనదిగా మారవచ్చు, ఇది ఒక వ్యాపారం యొక్క వార్షిక ఖర్చులలో సుమారు 9% ఆక్రమిస్తుంది . ఇది ఎంత ఖరీదైనదో చూసి చాలా మంది కొత్త వ్యాపార యజమానులు ఆశ్చర్యపోతారు. మీరు తక్కువ సంఖ్యలో ఆర్డర్‌లను షిప్పింగ్ చేస్తుంటే, ఆ షిప్పింగ్ లేబుల్స్ ఖర్చు పెరిగిపోతుంది. తరచుగా షిప్పింగ్ చేసే వ్యాపారాలకు క్యారియర్‌లు తరచుగా మెరుగైన ధరలను అందిస్తాయి. మీరు ఈ ప్రక్రియను థర్డ్-పార్టీ లాజిస్టిక్స్ ప్రొవైడర్ (3PL)కు అవుట్‌సోర్స్ కూడా చేయవచ్చు, వారు రాయితీ ధరలను అందిస్తారు.

2. మీ వేర్‌హౌస్ స్థలాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగించుకోండి

నిల్వ ఖర్చులు క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి; గత సంవత్సరంలోనే నిల్వ కంటైనర్ల ధరలు సుమారు 20% పెరిగాయి . పెద్ద గిడ్డంగి కోసం ఎక్కువ ఖర్చు పెట్టే బదులు, కొన్ని తెలివైన డిజైన్ మార్పులతో మీ వద్ద ఇప్పటికే ఉన్న స్థలాన్ని గరిష్టంగా ఉపయోగించుకోవడం మంచిది. నిలువు స్థలాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి పొడవైన లేదా ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చగలిగే షెల్ఫ్‌లను వాడండి, వస్తువులను తీయడానికి మరియు ప్యాక్ చేయడానికి నిర్దిష్ట ప్రదేశాలను ఏర్పాటు చేయండి, ఒకే రకమైన వస్తువులను ఒకచోట చేర్చండి, మరియు షెల్ఫ్‌లు, బిన్‌లతో సహా ప్రతిదానికీ స్పష్టంగా లేబుల్ చేయండి. మీ అత్యధికంగా అమ్ముడయ్యే వస్తువులను ప్యాకింగ్ స్టేషన్‌లకు దగ్గరగా ఉంచడం వల్ల, ఆర్డర్‌లను తీసేటప్పుడు మీ బృందం ప్రయాణించాల్సిన దూరం తగ్గి, సమయం కూడా ఆదా అవుతుంది.

3. డెలివరీ మార్గాలను ఆప్టిమైజ్ చేయండి

మార్గ ఆప్టిమైజేషన్ అనేది ఉత్తమమైన మరియు చౌకైన డెలివరీ మార్గాలను కనుగొనడానికి ఒక తెలివైన మార్గం. ఉదాహరణకు, మీకు ఢిల్లీ, ముంబై మరియు చెన్నైలలో గిడ్డంగులు ఉంటే, ఖర్చులను మరియు డెలివరీ సమయాలను తగ్గించుకోవడానికి అత్యంత సమీప ప్రదేశం నుండి రవాణా చేయడం సరైనది. ఇది ఇంధన వినియోగాన్ని మరియు కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గిస్తుంది కాబట్టి, పర్యావరణానికి కూడా మరింత అనుకూలమైనది. మార్గ ఆప్టిమైజేషన్ మీ డెలివరీలకు ట్రాఫిక్, ప్రతికూల వాతావరణం లేదా ఇతర ఆలస్యాలను నివారించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది, తద్వారా రెండు రోజుల లేదా మరుసటి రోజు డెలివరీ వాగ్దానాలను నెరవేర్చడం సులభం అవుతుంది.

4. మీ సరఫరా గొలుసును ఆటోమేట్ చేయండి

సరఫరా గొలుసు అనే పజిల్‌లో లాజిస్టిక్స్ కేవలం ఒక భాగం మాత్రమే; ఆటోమేషన్ చాలా పెద్ద మార్పును తీసుకురాగలదు. మీ లాజిస్టిక్స్ మరియు వేర్‌హౌస్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్‌లతో కలిసి పనిచేసే ఆటోమేషన్ సాధనాలలో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల , ఆర్డర్‌లను పికప్ చేయడం లేదా షిప్పింగ్ లేబుల్‌లను ప్రింట్ చేయడం వంటి పునరావృతమయ్యే పనులలో సమయం ఆదా అవుతుంది. ఇది ఆర్డర్ ప్రాసెసింగ్‌ను వేగవంతం చేస్తుంది మరియు మానవ తప్పిదాలను తగ్గిస్తుంది. ఆటోమేషన్ మీకు ఇన్వెంటరీని నిర్వహించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది.

ముగింపు

అభివృద్ధి చెందుతున్న లాజిస్టిక్స్ సాంకేతికత మరియు స్థిరమైన లాజిస్టిక్‌లను అమలు చేయాల్సిన అవసరం వ్యాపారానికి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాన్ని అందించడానికి డిజిటల్ టెక్నాలజీలో పెట్టుబడి అవసరం. సరఫరా గొలుసులోని లాజిస్టిక్‌లు ప్రక్రియల నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తాయి మరియు మారుతున్న మార్కెట్ డిమాండ్‌లకు త్వరగా అనుకూలతను అందిస్తాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు)